Wojskowy Klub Sportowy WKS "Wawel" Kraków

Ściągnij plik ZIP

POWSTANIE I DZIAŁALNOŚĆ KLUBU W OKRESIE MIĘDZYWOJENNYM

Wykaz skrótów
Klub Sportowy "Wawel" powstał na wiosnę 1919 roku w Krakowie jako zespół piłki nożnej, składający się z uczniów szkół i kursów zawodowych. Działacze wywodzili się ze środowiska rzemieślniczego i robotniczego. Barwami zespołu był kolor liliowy i biały. Bazę szkoleniową stanowiły Błonia, gdzie koncentrowało się wówczas całe życie sportowe Krakowa. Prowadzący kronikę klubu Stanisław Matla tak opisuje te historyczne chwile: "Wiosną 1919 roku zespołowym wysiłkiem, ze składek, zakupiono piłkę nożną (każdy zawodnik zobowiązany był do posiadania własnego stroju) i zaczęto rozgrywać oficjalne mecze z innymi klubami. Odbywały się one w dni świąteczne, natomiast w tygodniu po pracy zawodnicy odbywali treningi. W 1920 roku drużyna zostaje zgłoszona do Krakowskiego Okręgu Związku Piłki Nożnej i bierze udział w rozgrywkach klasy B. Był to pierwszy rok faktycznej działalności Polskiego Związku Piłki Nożnej, który w tym okresie zrzeszał zaledwie 36 klubów piłkarskich z całej Polski, a jedną trzecią z nich stanowiły kluby należące do KOZPN".
Logo WKS WAWEL We wrześniu 1921 roku ukonstytuował się pierwszy Zarząd Klubu w składzie:
przewodniczący - Kazimierz Tekielski;
sekretarz - Mieczysław Zichter;
skarbnik - Jan Pawlikowski.
W 1923 roku piłkarze "Wawelu" awansowali do klasy A. Czołowymi zawodnikami - założycielami byli: Mieczysław Kożuch, Władysław Nowak, bracia Zeichterowie, Zygmunt Jesionka, Stanisław Matla, Kazimierz Kaczera. Wiele meczów rozegrano na wyjazdach, m.in. w Rzeszowie, Katowicach, Wilnie odnosząc szereg sukcesów.
Również w 1922 roku powstała druga sekcja klubu - sekcja lekkiej atletyki, a delegaci sekcji uczestniczyli w zebraniu założycielskim Krakowskiego Okręgowego Związku Lekkiej Atletyki. Kryzys ekonomiczny drugiej połowy lat dwudziestych nie oszczędził również i sportu. Klubowi brakowało funduszy. Działacze klubu postanowili nawiązać kontakt z istniejącym w Krakowie od 1927 roku Wojskowym Klubem Sportowym i w wyniku fuzji powstał klub o nazwie WKS "Wawel" Kraków. Stało się to w końcu 1928 roku. Był to dobry prezent dla członków na obchody jubileuszu 10-lecia powstania sekcji, które było uroczyście obchodzone 12 października 1929 roku. Otworzyły się nowe możliwości. Od początku lat trzydziestych zaczęły powstawać nowe sekcje: bokserska, pływacka, kolarstwa szosowego, strzelecka, szermiercza, gier zespołowych i hokeja na lodzie. Klub otrzymał boisko piłkarskie na zachodnim brzegu krakowskich Błoń.
W 1937 roku WKS "Wawel" jak i cały sport wojskowy przechodzi poważne zmiany. Wydane zarządzenie władz wojskowych zabraniało udziału w życiu klubu osobom nie będącym zawodowo związanymi z wojskiem. W związku z tym zarządzeniem większość zawodników przeniosło się do innych klubów krakowskich, m.in. bokserzy do "Garbarni", piłkarze ręczni do "Wisły". Decyzja ta uważana była za krzywdzącą dla zawodników i działaczy mocno związanych ze swoim Klubem.
Wojna 1939 roku i okupacja na długie lata przerwały życie sportowe w Polsce. Niemieckie władze okupacyjne wydały zakaz uprawiania sportów. Jednak na Błoniach krakowskich oraz na stadionie "Korony" odbywały się konspiracyjne rozgrywki piłkarskie, w których brała udział drużyna zorganizowana przez Mieczysława Kożucha. Niestety hitlerowcy zaczęli coraz częściej organizować obławy i łapanki na meczach, co przerwało w 1943 roku tę formę działalności sportowej. Niemniej "Wawel" obok poznańskiego klubu "Warta" jest jedynym klubem, który legitymuje się nieprzerwaną działalnością w czasie okupacji, a to za sprawą jeńców z Oflagu II C z Woldenbergu, (Dobigniewo). W Oflagu II C "Wawel" był jednym z siedmiu klubów oficjalnie założonych przez jeńców. Zrzeszał on jeńców z Krakowa i Śląska. Posiadał 9 sekcji sportowych, a zawodnicy uczestniczyli w "Igrzyskach Olimpijskich" zorganizowanych w Woldenbergu w 1944 roku, zajmując w wielu dyscyplinach czołowe miejsca. Prezesami WKS "Wawel" w Woldenbergu byli: kpt. Mizerski i mjr M. Skierczyński.



REAKTYWOWANIE KLUBU I DZIAŁALNOŚĆ PO 1945 ROKU

Wykaz skrótów
Już w 1945 roku działacze społeczni "Wawelu" Mieczysław Kożuch i Zygmunt Habowski zgłosili się do Dowództwa 5 Okręgu Wojskowego w Krakowie z propozycją reaktywowania "Wawelu" jako Klubu Wojskowego. Jednocześnie działacze ci przekazali liczne sportowe pamiątki dla Klubu z okresu międzywojennego. W oparciu o II Pułk Zapasowy i Oficerską Szkołę Piechoty powstała wojskowa drużyna piłkarska, prowadzona przez byłego piłkarza Dynama Kijów a ówczesnego instruktora OSP-Nutiewa. Zespół ten stał się zalążkiem późniejszego I-ligowego "Wawelu".
W 1946 roku za zgodą władz wojskowych powstał Wojskowo-Cywilny Klub Sportowy "Wawel". Pierwszym honorowym prezesem został prof. Nikifor Bodnarowski a urzędującym Zygmunt Habowski. W Klubie działało 7 sekcji: piłki nożnej, piłki siatkowej, lekkoatletyczna, bokserska, pływacka, tenisa stołowego, kolarstwa szosowego. Klub dysponował boiskiem i salą gimnastyczną na terenie Bronowic (obecnie boisko klubu Łobzowianka).
W 1949 roku Klub na krótko przyjął nazwę "Legia", a od 1950 roku nosił oficjalną nazwę Okręgowy Wojskowy Klub Sportowy . Nowym prezesem został gen. dyw. Bolesław Kieniewicz. Położył on wielkie zasługi dla Klubu. Z jego inicjatywy i dzięki ofiarności kadry zawodowej, działaczy i żołnierzy Garnizonu w 1951 roku zbudowano i oddano do użytku stadion sportowy z drewnianą trybuną i urządzeniami lekkoatletycznymi oraz boiskami do gier zespołowych przy ulicy Bronowickiej. Powstały nowe sekcje, takie jak: piłki ręcznej mężczyzn, koszykówki, tenisa ziemnego, motorowa, narciarstwa klasycznego, saneczkarska, pływacka, gimnastyczna, piłki wodnej oraz biegów narodowych. W latach 50-tych Klub wzbogacił się o takie obiekty jak hala sportowa przy ulicy Zwierzynieckiej, duża hala sportowa na ulicy Waryńskiego oraz strzelnicę sportową na Woli Justowskiej. Lata 50-te to okres sukcesów piłkarzy, gimnastyczek, gimnastyków i koszykarek. Są wśród nich olimpijczycy i reprezentanci kraju.
W 1954 roku krzywdzącą decyzją ówczesnych władz wojskowych ten wielce zasłużony Klub został filią CWKS bez własnej osobowości prawnej. Dopiero trzy lata później 21 czerwca 1957 roku w związku z decyzją władz o przywróceniu Klubowi osobowości prawnej na Walnym Zebraniu Członków Klubu uchwalono powrót do tradycyjnej nazwy WKS "Wawel". Wybrano również nowy zarząd i prezesa, którym został mjr Zenon Binas, a kierownikiem Klubu mjr Maksymilian Więcek.
W latach 1958-1969 w Klubie rozwiązano szereg sekcji, m.in. sekcję tenisa ziemnego i stołowego, narciarstwa klasycznego, pływacką, piłki wodnej i biegów narodowych. Sekcje wodne rozwiązano ze względu na brak własnej krytej pływalni. Powstały natomiast nowe sekcje, takie jak: strzelectwa (kulowe i śrutowe), spadochronowa, podnoszenia ciężarów, brydża sportowego. W 1969 roku uroczyście obchodzono 50-lecie Klubu pod patronatem Dowódcy Warszawskiego Okręgu Wojskowego, gen. dyw. Zygmunta Huszczy. Klub został odznaczony Medalem 100-lecia Sportu Polskiego i otrzymał sztandar ufundowany przez załogę Przedsiębiorstwa Budowy Zakładów Chemicznych Chemobudowa w Krakowie.
W latach siedemdziesiątych rozwiązano kolejne zasłużone sekcje: gimnastyki kobiet, motokrosową i piłki ręcznej. W 1975 roku Klub uzyskał zgodę na budowę ze środków Ministerstwa Obrony Narodowej i Urzędu Miasta strzelnicy śrutowej na Pasterniku. W grudniu 1979 roku została oddana do użytku treningowa hala sportowa na terenie boisk przy ulicy Bronowickiej 5. Koszty tej inwestycji pokrył Urząd Miasta, a wykonawcą były Wojskowe Zakłady Budowlane w Bochni. W skład wyposażenia hali weszły gabinety odnowy biologicznej i sauna, co pozwoliło na utworzenie przy Klubie poradni sportowo-lekarskiej z prawdziwego zdarzenia. Z okazji 60-lecia powstania Klub został odznaczony Medalem za Zasługi dla Rozwoju Kultury Fizycznej w Wojsku Polskim.
W latach 80-tych w wyniku kolejnych reorganizacji powstały w Klubie następujące sekcje: biegu na orientację, lekkiej atletyki, piłki nożnej i piłki siatkowej. W roku 1985 oddano do użytku sekcji lekkiej atletyki bieżnię prostą z urządzeniami do skoków z tartanową nawierzchnią. Koszty (12.5 mld zł) zostały pokryte przez MON i Urząd Miasta Krakowa. W latach 1980-1986 trwał remont kapitalny klubowego budynku. Inwestorem był Wojskowy Zarząd Kwaterunkowo-Budowlany w Krakowie a wykonawcą - Wojskowe Zakłady Budowlane w Bochni. W budynku znalazły pomieszczenia: kasyno z zapleczem, biura klubowe oraz gabinety lekarskie.
01 stycznia 1995 na rozkaz dowódcy Krakowskiego Okręgu Wojskowego nr 2 z dnia 07.01.1994 roku, nastąpił podział Klubu na WKS "Wawel" i Wojskowy Ośrodek Szkolenia Sportowego Kraków. Decyzja ta miała na celu usankcjonowanie istniejącej od 1990 roku Ustawy Budżetowej zabraniającej finansowania stowarzyszeń kultury fizycznej z budżetu Państwa. Doprowadziłoby to do upadku uzależnionego finansowo od wojska "Wawelu" a stworzenie WOSS-u umożliwiło mu dalsze istnienie. Pierwszym komendantem nowo utworzonego ośrodka został płk Romuald Hrabia. Stanowisko prezesa w tym czasie sprawował gen. Mieczysław Karus. To za ich kadencji zakończono remont hali sportowej przy ul. Bronowickiej, oddano do użytku strzelnicę kulową na Pasterniku i najnowocześniejszy w Krakowie basen kryty przy ul. Rakowickiej.
Od roku 1997 komendantem Wojskowego Ośrodka Szkolenia Sportowego jest absolwent krakowskiej AWF mjr mgr Wiesław Kaczmarek. Funkcję prezesa od roku 1999 piastuje płk dypl. rez. Andrzej Płaszewski. Obecnie WKS "Wawel" posiada następujące sekcje sportowe: strzelecką, piłki nożnej, piłki siatkowej, tenisa ziemnego, biegów na orientację, lekkiej atletyki i spadochronową.



WAŻNIEJSZE OSIĄGNIĘCIA SPORTOWE

Wykaz skrótów
W początkowym okresie działalności Klubu, obejmującym lata 1919-1945 największe sukcesy odnosili piłkarze i bokserzy. Pierwszym sukcesem piłkarzy było wejście w 1922 roku do klasy A po uprzednim zdobyciu mistrzostwa klasy B. W 1933 roku sekcja piłkarska zdobyła puchar KOZPN. Bokserzy "Wawelu" w 1930 roku zdobyli dwa vice-mistrzostwa Okręgu Śląskiego, a powstały w tym czasie Krakowski Okręgowy Związek Bokserski bazował wyłącznie na działalności sekcji. Najlepszym zawodnikiem sekcji był dwukrotny mistrz Polski w wadze lekkiej Mieczysław Chrzostek. Na prawdziwe sukcesy jednak trzeba było jeszcze poczekać. Lata 50-te otwierają okres sukcesów piłkarzy, gimnastyczek, gimnastyków i koszykarek. W 1959 roku piłkarze zdobyli Mistrzostwo Wojska Polskiego, a w 1951 awansowali do I ligi, w 1953 roku zostali wicemistrzami Polski. Rewelacyjne wyniki osiągnęły gimnastyczki - olimpijki Helena Rakoczy, Barbara Ślizowska, Danuta Stachow i srebrny medalista Igrzysk Olimpijskich w Helsinkach Jerzy Jokiel. W 1951 roku strzelcy zdobyli mistrzostwo Polski, a Zdzisław Dzierżewicz na Mistrzostwach Europy w 1955 roku zdobył złoto dla Polski. W Igrzyskach Olimpijskich 1952 roku w Helsinkach i cztery lata później w Melbourne brało udział aż 9 zawodników Klubu.
W latach 1958-1969 największe sukcesy odnosiły koszykarki zdobywając Puchar Polski w 1958 roku i tytuł mistrzyń Polski w 1959 roku. Pięciu zawodników zostało medalistami Mistrzostw Armii Zaprzyjaźnionych. Wiesław Gawlikowski zdobył złoty medal na Mistrzostwach Świata oraz medal srebrny i brązowy na Mistrzostwach Europy w 1969 roku. Również w 1969 roku lekkoatleta Henryk Szordykowski zdobył medal brązowy na Mistrzostwach Europy. W okresie tym dziewięciu zawodników reprezentowało barwy Polski na Igrzyskach Olimpijskich w Rzymie w 1960 roku, Tokio 1966 roku i Meksyku w 1968 roku.
W latach 70-tych największymi sukcesami mogli poszczycić się lekkoatleci, strzelcy i spadochroniarze. Medalistami Mistrzostw Świata zostali: w strzelectwie - Piotr Nowakowski - srebrny medal zespołowo w 1974 roku i srebrny w 1975 roku oraz Roman Łapucki w skokach spadochronowych - dwa medale srebrne w 1977 roku. Czterech zawodników reprezentowało barwy Polski na Igrzyskach Olimpijskich a jedenastu zostało medalistami Mistrzostw Europy.
Lata osiemdziesiąte nie były już tak bogate w osiągnięcia sportowe. W okresie tym wyróżniali się lekkoatleci - medaliści mistrzostw Polski, strzelcy i biegacze na orientację. Szczególnie ci ostatni zrobili ogromny postęp. Sześciu z nich zostało medalistami MAZ na 14 medalistów, zawodników Klubu.
Ostatnia dekada to prawdziwy przełom dla "Wawelu". Stało się tak dzięki wspaniałej postawie naszego lekkoatlety Roberta Korzeniowskiego, który w roku 1996 z Atlanty przywiózł olimpijskie złoto w chodzie na 50 kilometrów. Ten spektakularny sukces sprawił, że klub mimo problemów finansowych na nowo odżył. Wspaniałą formę Korzeniowski potwierdza rok później na Mistrzostwach Świata zdobywając kolejny złoty medal. I wreszcie Igrzyska Olimpijskie w Sydney, gdzie Robert Korzeniowski zdobył dwa złote medale: w chodzie na 25 kilometrów i 50 kilometrów. Wspaniały sukces dla klubu to również start Moniki Filipowskiej na 25 Spadochronowych Mistrzostwach Świata w Ise-Shima, w Japonii w 2000 roku. Jako pierwsza reprezentantka Polski zdobyła tytuł Spadochronowej Mistrzyni Świata.
Tak oto przedstawia się zarys działalności i osiągnięć sportowych WKS "Wawel", klubu, który tak chlubnie zapisał się na kartach historii polskiego.
Kraków, 2000 r.
Dalej